Menüİletişim
YeS-TR (Yeşil Sertifika Türkiye), binaların ve yerleşmelerin sürdürülebilirlik performansını değerlendirmek ve belgelendirmek amacıyla Türkiye'ye özgü olarak geliştirilen ulusal yeşil sertifika sistemidir. Enerji ve su verimliliğinden yapı malzemelerinin yaşam döngüsüne, iç ortam kalitesinden tasarım ve yapım süreçlerinin yönetimine kadar farklı sürdürülebilirlik kriterlerini bütüncül bir değerlendirme sistemi içerisinde ele alır.
Sürdürülebilir mimarlık açısından YeS-TR'nin önemi yalnızca bir binaya sertifika verilmesinden ibaret değildir. Sistem; sürdürülebilirlik hedeflerinin tasarımın erken aşamalarından itibaren proje kararlarına dahil edilmesini, ölçülebilir kriterlerle değerlendirilmesini ve yapının yaşam döngüsü perspektifiyle ele alınmasını amaçlar.
Bu yönüyle YeS-TR, sürdürülebilirliği soyut bir tasarım yaklaşımından çıkararak değerlendirilebilir ve belgelendirilebilir bir yapı performansı çerçevesine dönüştürür.
YeS-TR, Binalar ile Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika sisteminin dijital altyapısı ve Türkiye'deki ulusal yeşil bina sertifikasyon yaklaşımının yaygın kullanılan adıdır.
Sistem, Türkiye'nin iklim koşulları, yapı sektörü, malzeme kullanımı ve çevresel öncelikleri dikkate alınarak geliştirilmiştir. Temel amacı; çevresel etkileri azaltılmış, enerji ve su kaynaklarını verimli kullanan, kullanıcı sağlığı ve konforunu gözeten, yapı malzemelerinin yaşam döngüsünü dikkate alan bina ve yerleşmelerin değerlendirilmesi ve belgelendirilmesidir.
YeS-TR yaklaşımında sürdürülebilirlik yalnızca binanın enerji tüketimi üzerinden değerlendirilmez.
Bir yapının gerçekten sürdürülebilir olabilmesi; tasarım kararlarından kullanılan malzemelere, su yönetiminden iç ortam koşullarına ve binanın işletme sürecine kadar birbirleriyle ilişkili çok sayıda faktörün birlikte ele alınmasını gerektirir.
Bu nedenle Yeşil Sertifika, tek bir performans göstergesine değil, farklı sürdürülebilirlik kriterlerinin birlikte değerlendirilmesine dayanır.
Sürdürülebilir mimarlığın temel amacı yalnızca daha az enerji tüketen binalar tasarlamak değildir.
Yapının bulunduğu çevreyle ilişkisi, doğal kaynak tüketimi, kullanılan malzemelerin çevresel etkileri, su kullanımı, atık oluşumu, iç mekân koşulları ve yapının yaşam döngüsü boyunca ortaya çıkabilecek etkiler sürdürülebilirlik yaklaşımının parçalarıdır.
YeS-TR ise bu geniş kavramı belirli değerlendirme kriterlerine dönüştürür.
Başka bir ifadeyle:
Sürdürülebilirlik bir hedefler bütünüdür; YeS-TR ise bu hedeflerin bina ve yerleşmeler açısından sistematik biçimde değerlendirilmesini sağlayan ulusal sertifikasyon çerçevesidir.
Bu nedenle YeS-TR kriterlerinin projeye sonradan eklenen bir kontrol listesi olarak değil, mimari tasarımın başlangıcından itibaren dikkate alınması daha sağlıklı bir yaklaşım oluşturur.
Yeşil Sertifika sistemi yalnızca belirli bir mimari tipolojiye yönelik değildir.
Konut, ofis, eğitim yapısı, otel, sağlık yapısı, alışveriş merkezi ve farklı kullanım amaçlarına sahip binalar YeS-TR değerlendirme sistemi kapsamında ele alınabilir.
Sistemin önemli özelliklerinden biri de yeni ve mevcut binaların farklı koşullar altında değerlendirilebilmesidir. Çünkü henüz tasarım aşamasındaki bir yapının sürdürülebilirlik potansiyeli ile yıllardır kullanımda olan mevcut bir binanın performansının değerlendirilmesi aynı yöntemle ele alınamaz.
Ayrıca bina ölçeğinin yanında yerleşmeler için de sürdürülebilirlik değerlendirmesi yapılabilmesi, YeS-TR'nin yaklaşımını tek yapı ölçeğinin ötesine taşır.
YeS-TR kapsamında bir binanın sürdürülebilirlik performansı farklı modüller üzerinden değerlendirilir. Bu yapı sayesinde yalnızca enerji tüketimine odaklanmak yerine tasarım, yapım, kullanım ve yaşam döngüsü boyunca etkili olan farklı bileşenler birlikte ele alınabilir.
Bu modül, sürdürülebilirlik hedeflerinin proje sürecinin farklı aşamalarında bütünleşik biçimde ele alınmasına odaklanır.
Mimari, mühendislik, yapım ve işletme süreçlerinin birbirinden bağımsız ilerlemesi yerine ilgili disiplinler arasında koordinasyon kurulması sürdürülebilir bina tasarımının önemli unsurlarından biridir.
Bu yaklaşım aynı zamanda tasarımın erken aşamalarında alınan kararların yapının sonraki performansı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesini sağlar.
Bir binanın çevresel etkisi yalnızca kullanım sırasında tükettiği enerjiyle oluşmaz.
Hammaddelerin elde edilmesi, yapı malzemelerinin üretimi ve taşınması, yapım süreci, kullanım dönemi ve kullanım ömrü sonundaki süreçler de yapının toplam çevresel etkisinin parçalarıdır.
Bu nedenle YeS-TR, yapı malzemelerini ve yaşam döngüsü yaklaşımını sürdürülebilirlik değerlendirmesinin önemli bileşenlerinden biri olarak ele alır.
Sürdürülebilir bina yalnızca çevre üzerindeki etkisi azaltılmış bina değildir; aynı zamanda kullanıcılarına sağlıklı ve nitelikli iç mekân koşulları sağlamalıdır.
İç ortam kalitesi kapsamında kullanıcı konforu ve sağlığıyla ilişkili çeşitli performans kriterleri değerlendirilir.
Bu yaklaşım, sürdürülebilir mimarinin yalnızca doğayı değil, yapının içerisinde yaşayan ve çalışan insanı da merkeze aldığını gösterir.
Enerji performansı yeşil bina tasarımının temel konularından biridir.
Yapının enerji ihtiyacının azaltılması, enerji verimliliğinin geliştirilmesi ve uygun projelerde yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılması sürdürülebilir tasarım stratejilerinin önemli parçalarıdır.
Ancak YeS-TR açısından enerji verimliliği tek başına yeterli değildir. Enerji performansı, diğer sürdürülebilirlik kriterleriyle birlikte değerlendirilir.
Temiz su kaynaklarının verimli kullanılması ve yapı kaynaklı atıkların doğru yönetilmesi sürdürülebilir yapının önemli bileşenleridir.
Su tüketiminin azaltılması, alternatif su kaynaklarının değerlendirilmesi ve atıkların yönetilmesine yönelik stratejiler bu yaklaşımın parçalarını oluşturur.
Böylece yapı performansı yalnızca enerji üzerinden değil, kaynakların bütüncül kullanımı açısından değerlendirilmiş olur.
YeS-TR süreci yalnızca tamamlanmış bir binanın incelenerek puanlanmasından ibaret değildir. Özellikle yeni yapılarda sürdürülebilirlik kriterlerinin proje kararlarıyla erken aşamada ilişkilendirilmesi, sertifikasyon sürecinin daha kontrollü yönetilmesine yardımcı olabilir.
Süreç genel olarak yapının kapsamının ve hedeflerinin belirlenmesi, uygun YeS-TR kriterlerinin değerlendirilmesi, gerekli proje ve kanıt dokümanlarının hazırlanması, Yeşil Sertifika Uzmanı ile sürecin yürütülmesi, değerlendirme ve puanlama aşamalarının tamamlanması ve uygun görülmesi halinde sertifikanın düzenlenmesi adımlarını içerir.
YeS-TR sürecinde Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) önemli bir role sahiptir. Değerlendirme ise yetkili sistem ve uzmanlar üzerinden ilgili mevzuat ve güncel değerlendirme kılavuzları doğrultusunda yürütülür.
Burada önemli olan, sertifika hedefinin mümkün olduğunca erken belirlenmesidir.
Bir proje tamamlandıktan sonra YeS-TR kriterlerini karşılamaya çalışmak yerine kriterlerin konsept, avan ve uygulama projesi kararlarıyla birlikte değerlendirilmesi; mimari ve mühendislik çözümlerinin sürdürülebilirlik hedefleriyle daha uyumlu geliştirilmesini sağlayabilir.
YeS-TR değerlendirmesinde farklı sürdürülebilirlik modüllerinden elde edilen krediler ve bu modüllere ilişkin ağırlıklar kullanılır.
Her modülün proje üzerindeki etkisi aynı değildir. Bina türüne ve değerlendirme kapsamına göre ilgili modüllerin ağırlıkları değişebilir. Bu nedenle YeS-TR puanlamasını yalnızca “kaç kriter karşılandı?” şeklinde değerlendirmek doğru değildir.
Sistem, farklı performans alanlarını belirli ağırlıklarla bir araya getirerek yapının toplam sürdürülebilirlik performansını değerlendirmeyi amaçlar.
Yeşil Sertifika almaya hak kazanan binalar elde edilen değerlendirme sonucuna göre farklı sertifika seviyelerine ulaşabilir.
YeS-TR kapsamında binalar elde ettikleri toplam ağırlıklı krediye göre dört sertifika derecesinden biriyle değerlendirilebilir:
Geçer, İyi, Çok İyi ve Ulusal Üstünlük.
Dolayısıyla YeS-TR yalnızca “sertifika aldı / almadı” şeklinde çalışan ikili bir sistem değildir. Farklı performans seviyelerinin tanımlanması, sürdürülebilirlik açısından daha ileri hedefler belirleyen projelerin de birbirinden ayrıştırılabilmesini sağlar.
Burada hedefin yalnızca mümkün olan en yüksek puanı toplamak olarak görülmemesi gerekir. Asıl amaç, projenin ihtiyaçları ve koşulları doğrultusunda anlamlı ve uygulanabilir sürdürülebilirlik stratejileri geliştirmektir.
YeS-TR'nin her bina için zorunlu olduğu söylenemez. Ancak Türkiye'deki mevzuat değişiklikleriyle birlikte sistem belirli kamu yapıları açısından zorunlu hale gelmiştir.
1 Ocak 2026 itibarıyla toplam inşaat alanı 10.000 m²'yi aşan yeni kamu binalarında Yeşil Sertifika zorunluluğu uygulanmaya başlanmıştır.
Bu gelişme YeS-TR açısından önemli bir dönüm noktasıdır. Çünkü ulusal yeşil bina sertifikasyonu yalnızca gönüllü sürdürülebilirlik hedefleri kapsamında kullanılan bir sistem olmaktan çıkarak belirli yapı gruplarında mevzuatın bir parçası haline gelmeye başlamıştır.
Projeye ilişkin zorunluluk değerlendirilirken ise yapının niteliği, büyüklüğü, ruhsat tarihi ve yürürlükteki güncel mevzuat birlikte kontrol edilmelidir.
Sürdürülebilirlik hedeflerinin mimari proje tamamlandıktan sonra değerlendirilmesi önemli tasarım fırsatlarının kaçırılmasına neden olabilir.
Örneğin yapının arsaya yerleşimi, yönlenmesi, kütle geometrisi, cephe kararları ve gün ışığı ilişkileri erken tasarım aşamasında belirlenir. Bu kararların önemli bir bölümü uygulama projesi tamamlandıktan sonra kolaylıkla değiştirilemez.
Aynı şekilde malzeme seçimleri, mekanik sistemler, su yönetimi ve iç ortam performansına ilişkin kararlar da farklı disiplinlerin koordinasyonunu gerektirir.
Bu nedenle YeS-TR açısından daha doğru yaklaşım:
“Projeyi tamamlayalım, sonra nasıl sertifika alacağımıza bakalım”
yerine;
“Sürdürülebilirlik hedeflerini proje kararlarına nasıl dahil edebiliriz?”
sorusunu tasarımın başlangıcında sormaktır.
Bu yaklaşım YeS-TR'yi yalnızca belgelendirme süreci olmaktan çıkarıp tasarım kararlarını yönlendirebilecek bir sürdürülebilirlik çerçevesine dönüştürür.
Sürdürülebilir mimarlık, bir yapının çevresel etkilerini azaltırken kullanıcı ihtiyaçlarını, kaynak kullanımını, ekonomik uygulanabilirliği ve yapının uzun dönem performansını birlikte değerlendirmeyi amaçlar.
YeS-TR ise bu yaklaşımın Türkiye'deki yapı ve yerleşmeler için ölçülebilir kriterler üzerinden değerlendirilmesine yardımcı olur.
Örneğin sürdürülebilir mimaride “enerji verimli bina” hedeflenebilir. YeS-TR bu hedefin hangi performans kriterleri ve belgeler üzerinden değerlendirileceğine ilişkin sistematik bir çerçeve sağlar.
Benzer şekilde “çevre dostu malzeme kullanımı” genel bir tasarım hedefidir. Yeşil sertifika yaklaşımı ise malzeme ve yaşam döngüsü konularını belirli değerlendirme kriterleriyle ilişkilendirir.
Bu nedenle sürdürülebilir mimarlık ile YeS-TR birbirinin alternatifi değildir.
Sürdürülebilir mimarlık tasarım yaklaşımını, YeS-TR ise bu yaklaşımın belirli kriterler üzerinden değerlendirilmesini ve belgelendirilmesini temsil eder.
YeS-TR ile BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) aynı şey değildir; ancak iki yaklaşım arasında güçlü bir dijital iş birliği potansiyeli vardır.
BIM modelleri yalnızca üç boyutlu bina geometrisini değil, yapı elemanlarına ilişkin malzeme, miktar, alan ve farklı proje bilgilerini de barındırabilir.
YeS-TR ise sürdürülebilirlik performansını belirli kriterler ve kanıtlar üzerinden değerlendirir.
Doğru oluşturulmuş BIM süreçleri; yapı bileşenlerine ait verilerin düzenlenmesi, metrajların elde edilmesi, malzeme bilgilerinin takip edilmesi, proje revizyonlarının yönetilmesi ve farklı disiplinlerin koordinasyonu gibi alanlarda sürdürülebilirlik çalışmalarını destekleyebilir.
Ancak BIM kullanmak otomatik olarak YeS-TR sertifikası almak anlamına gelmez. Benzer şekilde YeS-TR sertifikasyonu için her durumda BIM kullanılması gerektiği şeklinde bir genelleme de doğru değildir.
Asıl değer, proje verisinin sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda daha düzenli ve izlenebilir biçimde yönetilebilmesidir.
YeS-TR, LEED ve BREEAM aynı sistemler değildir; ancak temel olarak yapıların sürdürülebilirlik performansını değerlendirme amacı etrafında kesişirler.
LEED ABD kökenli, BREEAM ise Birleşik Krallık kökenli uluslararası yeşil bina değerlendirme sistemleridir. YeS-TR ise Türkiye'nin koşulları ve ulusal mevzuatı dikkate alınarak geliştirilmiş ulusal yeşil sertifika sistemidir.
Bu nedenle YeS-TR'yi basitçe “Türkiye'nin LEED'i” şeklinde tanımlamak yeterli değildir.
Her sistemin değerlendirme metodolojisi, kriterleri, puanlama yaklaşımı, belgelendirme süreci ve mevzuatla ilişkisi farklıdır.
Bir proje için hangi sertifikasyon sisteminin tercih edileceği; yatırımcının hedefleri, yapının kullanım amacı, projenin bulunduğu ülke, uluslararası yatırım veya finansman gereksinimleri ve mevzuat yükümlülükleri gibi faktörlere göre değerlendirilmelidir.
Mimarlık ve yapı sektöründeki dijital dönüşüm ile sürdürülebilirlik dönüşümü giderek birbirine yaklaşıyor.
Bir tarafta BIM, parametrik tasarım, performans analizleri ve veri odaklı proje yönetimi gelişirken diğer tarafta enerji kullanımı, karbon etkisi, su yönetimi ve malzeme yaşam döngüsü gibi konular tasarım kararlarında daha görünür hale geliyor.
YeS-TR bu iki dönüşüm arasında önemli bir bağlantı noktası oluşturabilir.
Çünkü geleceğin sürdürülebilir binasının yalnızca düşük enerji tüketmesi değil; tasarım kararlarının ölçülebilir verilere dayanması, kullanılan kaynakların takip edilebilmesi ve yapının yaşam döngüsü boyunca performansının değerlendirilebilmesi önem kazanacaktır.
Bu nedenle sürdürülebilirlik artık mimari projenin sonunda hazırlanan ayrı bir rapor olmaktan çok, tasarım sürecinin içerisinde yönetilen bir proje verisi ve karar verme konusu haline gelmektedir.
MaviPeri Mimarlık, sürdürülebilirliği yalnızca enerji tasarrufu veya belirli çevreci ürünlerin kullanılması üzerinden değil; arsa, mimari tasarım, yapı performansı, malzeme, kullanıcı konforu ve yapının yaşam döngüsünün birlikte değerlendirilmesi gereken bütüncül bir tasarım konusu olarak ele alır.
YeS-TR gibi yeşil bina değerlendirme sistemleri açısından sürdürülebilirlik hedeflerinin projenin erken aşamalarında belirlenmesi önemlidir. Çünkü yapının yönlenmesi, kütlesi, mekânsal organizasyonu, cephe kararları ve malzeme yaklaşımı gibi temel mimari kararlar projenin çevresel performansını doğrudan etkileyebilir.
BIM ve Revit modelleme gibi dijital proje yöntemleri ise tasarım verilerinin daha düzenli yönetilmesi, disiplinler arası koordinasyon ve farklı proje kararlarının değerlendirilmesi açısından bu süreci destekleyebilir.
Bu yaklaşımda amaç yalnızca bir sertifika puanına ulaşmak değil; YeS-TR kriterlerini nitelikli, uygulanabilir ve uzun vadeli sürdürülebilir mimari kararlarla ilişkilendirmektir.
"Sertifika bir sonuçtur; sorumluluk tasarımın kendisidir."
Mimarlığı sadece estetik bir form arayışı olarak değil, toprağa, iklim verilerine ve geleceğe karşı bir "dürüstlük borcu" olarak görüyoruz. Mavi Peri Mimarlık olarak biz, sürdürülebilirliği bir pazarlama etiketi olarak değil, projenin en temel yapı taşı olarak kabul ediyoruz.
Türkiye’de özellikle 10.000 m² üzerindeki kamu yapılarında zorunlu hale gelen YeS-TR (Ulusal Yeşil Sertifika Sistemi) bizim için sadece bir prosedür değil, projenin "yerel anayasasıdır."
Sürdürülebilirlik konusunda "Greenwashing" (yeşil boyama) yapan yapılardan ayrışıyoruz. Bizim tasarımlarımızda;
10.000 m² ve üzeri kamu projeleriniz veya özel yatırım hedefleriniz için YeS-TR uyumlu sürdürülebilir çözümler sunuyoruz.
| 1. Bütünleşik Bina Tasarımı ve Yönetimi (BBT) | ||||
|---|---|---|---|---|
| Projenin idari disiplini ve işletme vizyonunu kanıtlayan dokümanlar. | ||||
| Tasarım | İnşaat | İşletme | ||
| Organizasyon Şeması: Tasarım ekibi ve disiplinler arası iletişim ağının raporlanması. | ✔ | BBT 01-K1 | ||
| Proje Ekibi Görev ve Sorumluluk Çizelgesi: Proje paydaşlarının sorumluluklarının tanımlandığı şema. | ✔ | BBT 01-K1 | ||
| YeSU Görevlendirme Yazısı: Sertifikalı Yeşil Sertifika Uzmanı'nın atama belgesi. | ✔ | BBT 01-K2 | ||
| Proje İhtiyaç Programı: Binadaki mahallerin sürdürülebilirlik hedefleriyle eşleştirilmiş mimari şeması. | ✔ | BBT 01-K3 | ||
| Proje Kapsam ve Hedef Belgesi: Binanın tipi, iklim bölgesi, çalışma saatleri, beklenen kullanıcı yükü ve hedeflenen YeS-TR Puan Tablosu. | ✔ | BBT 01-K3 | ||
| Ulaşım ve Hizmet Erişimi Analiz Paftası: Toplu taşıma durakları haritası. | ✔ | BBT 01-K4 | ||
| Bisiklet Yolu ve Park Yeri Detay Çizimleri: Bisiklet park üniteleri, duş ve soyunma odası mimari detayları. | ✔ | BBT 01-K4 | ||
| Bütünleşik Tasarım Toplantı Tutanakları: Paydaş katılımını belgeleyen imzalı raporlar. | ✔ | BBT 02-K1 | ||
| Enerji ve Su Ön Araştırma Analiz Raporları: Tasarımın başında yapılan verimlilik simülasyonları ve strateji niyetleri. | ✔ | BBT 02-K2-K3 | ||
| 2. Yerleşme ve Arazi Yönetimi (YER) | ||||
| Arazinin ekolojik korunması ve kentsel etki dökümanları. | ||||
| Tasarım | İnşaat | İşletme | ||
| Ekolog Değerlendirme Raporu: Biyoçeşitlilik ve yerel ekosistem analiz raporu. | ✔ | YER 01-K1 | ||
| İnşaat Sahası Kirlilik Önleme Planı (Zorunlu): Erozyon ve toz kontrol stratejisi. | ✔ | ✔ | YER 02-K1 | |
| İnşaat Sahası Kirlilik Önleme Projesi: Şantiyedeki geçici drenaj kanallarını, tekerlek yıkama alanlarını ve toz perdelerini gösteren "Şantiye Lojistik & Kirlilik Önleme Paftası" (çizim şarttır.) | ✔ | YER 02-K1 | ||
| Hafriyat ve Toprak Yönetim Raporu: Toprak kullanımı ve bertaraf stratejisi. | ✔ | YER 02-K2 | ||
| Bitki Örtüsünün ve Doğal Yaşamın Korunması: İnşaat sırasında mevcut ağaçların nasıl korunacağına dair "Koruma Planı" ve "Peyzaj Projesi". | ✔ | ✔ | YER 03 | |
| Isı Adası Etkisi Azaltım Çizelgesi: Sert zemin ve çatı yansıtıcılık (SRI) değerleri listesi. | ✔ | ✔ | YER 04-K1 | |
| Dış Ortam Isıl Konfor Analizi: Peyzajın dış mekan konforuna etkisi simülasyonu. | ✔ | ✔ | YER 04-K1 | |
| Gece Işık Kirliliği Hesap Raporu: Dış aydınlatma armatürlerinin ışık dağılım analizleri. | ✔ | ✔ | YER 05-K1 | |
| 3. Su Yönetimi (SAY) | ||||
| Suyun verimli kullanımı ve geri kazanımı için hazırlanan teknik projeler. | ||||
| Tasarım | İnşaat | İşletme | ||
| İç Mekan Su Tüketim Hesap Çizelgesi: Referans bina karşılaştırmalı tasarruf raporu. | ✔ | ✔ | SAY 01-K1 | |
| Akıllı Vana ve Kaçak Kontrolü Şeması: Sensör yerleşimleri ve otomatik kesme sistemi detay projesi. | ✔ | ✔ | SAY 01-K6 | |
| Peyzaj Su Verimliliği ve Sulama Projesi: Bitki su ihtiyacı hesapları ve damlama sulama detayları. | ✔ | SAY 02-K1 | ||
| Yerel ve Adapte Olmuş Bitki Seçim Raporu: Peyzaj projesine ek olarak, seçilen bitkilerin neden seçildiğini açıklayan bir dökümandır. | ✔ | SAY 02-K1 | ||
| Toprak Analiz Raporu: Peyzaj alanının su tutma kapasite ispatı. | ✔ | SAY 02-K1 | ||
| Alternatif Su Kaynakları Uygulama Projeleri: Yağmur suyu hasadı ve Gri su geri kazanım sistemleri mekanik projesi. | ✔ | ✔ | SAY 03-K1 | |
| Su Sayaçları Alt Yerleşim ve BMS Entegrasyon Planı: Sayaçların konumları ve otomasyon bağlantı şeması. | ✔ | ✔ | ✔ | SAY 05-K1 |
| 4. Enerji ve Atmosfer (EKV) | ||||
| Bina enerji performansının matematiksel ve teknik ispatları. | ||||
| Tasarım | İnşaat | İşletme | ||
| Bina Enerji Modelleme (Simülasyon) Raporu: Referans binaya göre verimlilik ispatı. | ✔ | EKV 01-K1 | ||
| Isı Köprüsü Analiz Detayları (2D/3D Çizimler): Kritik birleşim noktaları termal analizleri. | ✔ | ✔ | EKV 01-K2 | |
| Asansör ve Yürüyen Merdiven Verimlilik Analizi: Enerji sınıfı ve rejeneratif sürüş dökümü. | ✔ | ✔ | EKV 01-K3 | |
| Yenilenebilir Enerji Entegrasyon Projesi: PV, Rüzgar veya Isı Pompası detayları. | ✔ | ✔ | EKV 02-K1 | |
| Enerji Verimli Aydınlatma Tasarımı: Sadece otomasyon değil, armatürlerin lümen/watt verimlilik hesaplarını içeren aydınlatma hesap raporu. | ✔ | ✔ | EKV 03-K1 | |
| 5. Malzeme ve Kaynaklar (YMD) | ||||
| Yapı elemanlarının yaşam döngüsü ve sürdürülebilir tedarik belgeleri. | ||||
| Tasarım | İnşaat | İşletme | ||
| Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) Raporu: Binanın ömür boyu çevresel etkisi. | ✔ | ✔ | YMD 01-K1 | |
| EPD (Çevresel Ürün Beyanı) Arşivi: Seçilen ürünlerin karbon ayak izi sertifikaları. | ✔ | ✔ | YMD 01-K1 | |
| Yapısal Malzeme Envanteri: Beton, çelik, yalıtım vb. miktar/ağırlık dökümü. | ✔ | YMD 01-K2 | ||
| Tehlikeli Madde İçermeyen Malzeme Beyanları: Üretici muafiyet belgeleri. | ✔ | YMD 02-K1 | ||
| Yerel ve Geri Dönüştürülmüş İçerik Tablosu: Faturalar ve mesafe analizleri. | ✔ | YMD 03-K1 | ||
| Atık Yönetim Alanı Mimari Detayları: Ayrıştırılmış atık birimleri kapasite hesabı. | ✔ | YMD 04-K1 | ||
| Atık Yönetimi (İnşaat Atıkları): Şantiyeden çıkan moloz ve inşaat atığının nereye gittiğini gösteren "Bertaraf Formları". | ✔ | YMD 04-K1 | ||
| 6. İç Ortam Kalitesi (İOK) | ||||
| Kullanıcı sağlığı ve akustik/termal konforun teknik kanıtları. | ||||
| Tasarım | İnşaat | İşletme | ||
| Gün Işığı Simülasyon Analizi: İç mekanların doğal ışık alım oranları raporu. | ✔ | İOK 01-K1 | ||
| Mahal Bazlı Temiz Hava Hesap Tablosu: Oda bazlı taze hava dökümü. | ✔ | ✔ | İOK 02-K1 | |
| Doğal Havalandırma Hesap ve Projesi: Debi ve hava akış analizleri. | ✔ | ✔ | İOK 02-K2 | |
| Görsel Konfor ve Kamaşma Analiz Raporu: İç mekanlarda gün ışığı ve yapay aydınlatmadan kaynaklı göz kamaşması risklerinin simülasyonla analizi ve önleyici çözüm raporu. | ✔ | İOK 03-K1 | ||
| Düşük Emisyonlu Malzeme Sertifikaları: Boya/Kaplama VOC test raporları. | ✔ | ✔ | İOK 04-K1 | |
| Akustik Performans Raporu: Ses yalıtımı ve akustik konfor ispatı. | ✔ | ✔ | İOK 05-K1 | |
| Kullanıcı Memnuniyeti İzleme Sistemi: Anket veya dijital arayüz tasarımı. | ✔ | İOK 05-K3 | ||
| 7. İşletme ve Yönetim Modülü Teknik Teslimat Listesi (YON) | ||||
| Bu bölüm, sistemlerin tasarımda öngörüldüğü gibi çalışıp çalışmadığının ispatıdır. | ||||
| Tasarım | İnşaat | İşletme | ||
| Komisyonlama (Devreye Alma) Planı: Mekanik ve elektrik sistemlerin kontrol protokolü. | ✔ | ✔ | YON 01-K1 | |
| TAB (Test, Ayar ve Dengeleme) Raporu: Havalandırma kanallarındaki hava debilerinin, borulardaki su basınçlarının ve elektrik panosu yük dengelerinin projeye uygun olduğunu gösteren bağımsız uzman raporu. | ✔ | ✔ | YON 01-K1 | |
| Komisyonlama Sonuç Raporu: Tüm testlerin yapıldığını, hataların giderildiğini ve binanın "kusursuz verimlilikte" teslim edildiğini onaylayan imzalı döküman. | ✔ | ✔ | YON 01-K2 | |
| İşletme Atık Yönetim Planı: Binadaki kağıt, cam, metal, plastik ve bitkisel atıkların hangi periyotlarla, nasıl toplanacağını anlatan prosedür dosyası. | ✔ | ✔ | YON 02-K1 | |
| Atık Ayrıştırma Üniteleri Yerleşim Paftası: Katlarda bulunan ayrıştırma kutularının ve zemin/bodrum kattaki "Ana Atık Toplama Merkezi"nin mimari yerleşim çizimleri. | ✔ | ✔ | YON 02-K1 | |
| Atık Hacim Hesap Cetveli: Binadaki toplam kullanıcı sayısına göre oluşacak atık miktarının hesaplandığı ve depolama alanının büyüklüğünü ispatlayan tablo. | ✔ | ✔ | YON 02-K1 | |
| Atık Toplama Protokolleri: İlgili belediye veya lisanslı geri dönüşüm firmaları ile yapılan "atık toplama" niyet mektupları veya sözleşmeler. | ✔ | ✔ | YON 02-K2 | |
| Bina Kullanıcı Rehberi: Binadaki yeşil özellikleri (akıllı termostat kullanımı, sensörlü armatürler, atık ayrıştırma kuralları) grafiklerle anlatan profesyonel kılavuz. | ✔ | ✔ | YON 03-K1 | |
| Teknik İşletme ve Bakım (O&M) El Kitabı: Teknik personele özel; cihazların bakım aralıklarını, teknik föylerini ve verimlilik ayarlarını içeren kapsamlı klasör. | ✔ | ✔ | YON 03-K2 | |
| Önleyici Bakım Takvimi: Klima santralleri, güneş panelleri ve hidroforlar gibi enerji/su tüketen tüm sistemlerin yıllık bakım çizelgesi. | ✔ | ✔ | YON 03-K2 | |
| Sayaç İzleme ve Veri Paylaşım Protokolü: Alt sayaçlardan gelen verilerin merkezi otomasyonda (BMS) nasıl raporlanacağına dair yönetim taahhütnamesi. | ✔ | ✔ | YON 03-K3 | |
"Yukarıdaki her madde, Bakanlık denetçileri tarafından incelenen resmi birer kanıttır. Mavi Peri Mimarlık olarak biz, tasarımın estetiği kadar bu teknik dökümantasyonun doğruluğunu da taahhüt ediyoruz."
Bu kontrol listesi, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan "Yeşil Sertifika - Bina - 1’inci Versiyon (V1)" uygulama kılavuzu esas alınarak hazırlanmıştır.
YeS-TR, Türkiye'deki binaların ve yerleşmelerin sürdürülebilirlik performansının değerlendirilmesi ve belgelendirilmesine yönelik ulusal Yeşil Sertifika sisteminin dijital altyapısı ve yaygın kullanılan adıdır.
Yeşil Sertifika; bir bina veya yerleşmenin belirlenen sürdürülebilirlik kriterleri doğrultusunda değerlendirilmesi sonucunda verilen belgedir. Değerlendirme enerji, su, malzeme, yaşam döngüsü, iç ortam kalitesi ve bütünleşik proje yönetimi gibi farklı alanları kapsar.
YeS-TR bütün binalar için zorunlu değildir. Ancak 1 Ocak 2026 itibarıyla toplam inşaat alanı 10.000 m²'yi aşan yeni kamu binalarında Yeşil Sertifika zorunluluğu uygulanmaktadır. Her proje için güncel mevzuat ve yapının kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.
Yeşil Sertifika süreci yetkilendirilmiş uzmanlar ve değerlendirme mekanizması üzerinden yürütülür. Başvuru, değerlendirme ve belgelendirme işlemleri ilgili mevzuat ve YeS-TR sistemi kapsamında gerçekleştirilir.
YESU, Yeşil Sertifika Uzmanı ifadesinin kısaltmasıdır. YeS-TR sertifikasyon sürecinde ilgili mevzuat ve değerlendirme kılavuzları doğrultusunda görev alan uzmanı ifade eder.
Hayır. Her ikisi de sürdürülebilir bina performansının değerlendirilmesiyle ilişkili olmakla birlikte farklı sertifikasyon sistemleridir. YeS-TR Türkiye'ye özgü ulusal sistemdir; LEED ise ABD kökenli uluslararası bir yeşil bina derecelendirme sistemidir.
Hayır. BIM kullanılması tek başına bir yapının YeS-TR sertifikası almasını sağlamaz. Ancak yapı ve proje bilgilerinin düzenli yönetilmesi, koordinasyon, miktar ve malzeme verilerinin takip edilmesi gibi alanlarda BIM süreçleri sürdürülebilirlik çalışmalarını destekleyebilir.
Hayır. YeS-TR değerlendirme yaklaşımında yeni ve mevcut binalar için farklı değerlendirme koşulları bulunmaktadır. Projenin hangi kapsamda değerlendirileceği yapının mevcut durumuna ve ilgili kılavuza göre belirlenir.
Sürdürülebilirlik ve YeS-TR, Türkiye'deki mimarlık ve yapı sektörünün önümüzdeki dönemde giderek daha fazla birlikte ele alacağı iki önemli konudur.
YeS-TR'nin temel değeri yalnızca yapıya bir “yeşil bina” etiketi kazandırmak değildir. Sistem; enerji, su, malzeme, yaşam döngüsü, iç ortam kalitesi ve proje yönetimi gibi farklı sürdürülebilirlik bileşenlerini ortak bir değerlendirme çerçevesinde ele alır.
Ancak sürdürülebilirlik yalnızca kriterleri karşılamak veya puan toplamak olarak görülmemelidir.
Asıl hedef, sertifikaya uygun bina tasarlamaktan önce; çevresel etkileri azaltılmış, kaynakları daha verimli kullanan, kullanıcı ihtiyaçlarını gözeten ve yaşam döngüsü boyunca performansı düşünülmüş yapılar tasarlamaktır.
YeS-TR ise bu hedeflerin Türkiye'nin yapı sektörü ve mevzuatı içerisinde sistematik biçimde değerlendirilmesi ve belgelendirilmesi için önemli bir çerçeve sunmaktadır.
Maviperi Mimarlık