Menüİletişim
BIM (Yapı Bilgi Modellemesi – Building Information Modeling), bir yapıya ait geometrik ve teknik bilgilerin dijital modeller üzerinden oluşturulmasını, yönetilmesini, paylaşılmasını ve yapı yaşam döngüsü boyunca kullanılmasını sağlayan bütüncül bir bilgi yönetimi yaklaşımıdır.
BIM yalnızca üç boyutlu bir bina modeli oluşturmak değildir. Mimari, statik, mekanik, elektrik ve diğer proje disiplinlerine ait bilgilerin koordineli biçimde yönetilmesini; tasarım kararlarının analiz edilmesini, disiplinler arasındaki çakışmaların inşaat başlamadan önce belirlenmesini, metraj ve maliyet çalışmalarının desteklenmesini, yapım sürecinin planlanmasını ve uygun projelerde işletme bilgilerinin yapı sahibine aktarılmasını mümkün kılan dijital bir çalışma sistemidir.
Bu nedenle Yapı Bilgi Modellemesi, bir yazılımdan çok daha fazlasıdır. BIM; insanları, süreçleri, standartları, proje verilerini ve dijital modelleri aynı bilgi yönetimi yaklaşımı içerisinde bir araya getirir.
Kısaca ifade etmek gerekirse:
CAD çoğunlukla çizimi dijitalleştirirken, BIM yapıya ait bilgiyi dijital ortamda organize eder ve yönetir.
Yapı Bilgi Modellemesi, bir bina veya altyapı projesindeki fiziksel ve işlevsel bileşenlerin bilgi içeren dijital nesneler olarak modellenmesine dayanan bir çalışma yöntemidir.
Örneğin geleneksel bir çizimde bir duvar çoğunlukla çizgilerle temsil edilir. BIM ortamında ise aynı duvar;
ve proje ihtiyacına göre farklı teknik bilgilere sahip bir yapı elemanı olarak tanımlanabilir.
Benzer şekilde kapılar, pencereler, kolonlar, kirişler, döşemeler, mekanik ekipmanlar, borular, kanallar ve diğer yapı elemanları da yalnızca geometrik nesneler değil, veri taşıyan model elemanlarıdır.
BIM'in temel gücü burada ortaya çıkar:
Çizim ile bilgi birbirinden kopuk değildir; mümkün olduğunca aynı dijital model ve bilgi yönetimi sürecinin parçaları haline gelir.
Hayır. BIM ile 3D modelleme aynı şey değildir.
Bir yapının üç boyutlu görünmesi, o modelin otomatik olarak BIM modeli olduğu anlamına gelmez. 3D model yalnızca geometrik temsil içerebilir. BIM modelinde ise geometriyle birlikte yapı elemanlarının özellikleri, sınıflandırmaları, ilişkileri ve proje sürecinde ihtiyaç duyulan bilgiler de yönetilebilir.
Bu nedenle BIM'i:
“Bir binanın üç boyutlu çizilmesi”
yerine:
“Yapıya ait bilgilerin yapılandırılmış dijital modeller ve ortak süreçler aracılığıyla yönetilmesi”
olarak tanımlamak daha doğrudur.
Bir BIM projesinde mimari, statik, mekanik, elektrik ve diğer disiplinler kendi uzmanlık alanlarına ait modelleri oluşturabilir. Bu modeller belirlenen proje standartları doğrultusunda koordinasyon ortamında bir araya getirilir.
Temel süreç genel olarak şu şekilde ilerler:
Böylece BIM, yalnızca tasarım üretmek için değil, proje bilgisinin kontrollü biçimde üretilmesi ve paylaşılması için kullanılır.
Yapı Bilgi Modellemesinin amacı yalnızca daha hızlı çizim yapmak değildir.
Başlıca BIM hedefleri şunlardır:
Dolayısıyla BIM'in asıl değeri, tek bir modele sahip olmaktan değil, doğru bilginin doğru kişiye doğru zamanda ulaşabilmesinden kaynaklanır.
Geleneksel CAD tabanlı proje süreçlerinde plan, kesit, görünüş ve detay çizimleri önemli ölçüde ayrı dokümanlar olarak üretilebilir. Bir değişiklik yapıldığında ilgili tüm çizimlerin kontrol edilmesi ve güncellenmesi gerekir.
BIM tabanlı çalışma yönteminde ise birçok proje görünüşü aynı modeldeki yapı elemanlarından türetilebilir.
Örneğin bir duvarın konumu değiştirildiğinde, bu değişiklik ilgili planlarda, kesitlerde veya diğer model görünümlerinde aynı model ilişkileri üzerinden yönetilebilir.
Ancak BIM'in avantajı yalnızca otomatik güncellemeden ibaret değildir.
Asıl fark;
modelleme + bilgi yönetimi + koordinasyon + standartlaştırılmış çalışma süreçlerinin birlikte ele alınmasıdır.
Yapı Bilgi Modellemesi, uygun bilgi stratejisi oluşturulduğunda yapının tasarımından yapımına ve işletmesine kadar farklı aşamalarda kullanılabilir.
Tasarım aşamasında BIM;
gibi amaçlarla kullanılabilir.
Uygulama projesi aşamasında modelin detay seviyesi artırılarak yapı elemanları ve disiplinler arasındaki ilişkiler daha ayrıntılı biçimde çözülebilir.
Bu aşamada BIM'in en önemli katkılarından biri koordinasyondur.
Mimari, taşıyıcı sistem ve MEP modelleri birlikte değerlendirildiğinde uygulamada sorun yaratabilecek birçok durum şantiyeye gitmeden önce tespit edilebilir.
Yapım sürecinde BIM;
gibi farklı amaçlarla kullanılabilir.
Projede baştan itibaren gerekli işletme bilgilerinin tanımlanmış olması halinde BIM modeli, yapım sonrasında tesis yönetimi süreçlerine de veri sağlayabilir.
Ekipman bilgileri, üretici bilgileri, bakım verileri ve varlık kayıtları gibi bilgiler işletme gereksinimlerine göre yapılandırılabilir.
Buradaki kritik nokta şudur:
İşletmede kullanılacak bilgi, projenin sonunda rastgele modele eklenmemeli; hangi verinin gerekli olduğu mümkün olduğunca sürecin başında belirlenmelidir.
BIM'in yapı sektörüne sağladığı en önemli katkılardan biri mimari ve mühendislik disiplinlerini daha koordineli bir çalışma ortamına taşımasıdır.
Bir projede;
gibi farklı disiplinlerin sistemleri aynı fiziksel hacimde bulunur.
Geleneksel çalışma süreçlerinde disiplinlerin ayrı ayrı geliştirdiği projelerde bazı geometrik uyuşmazlıklar uygulama aşamasına kadar fark edilmeyebilir.
BIM koordinasyonunda ise modeller bir araya getirilerek bu ilişkiler proje aşamasında kontrol edilebilir.
Clash detection, farklı BIM modellerindeki yapı elemanlarının birbirleriyle geometrik veya tanımlanan kurallara göre problem oluşturup oluşturmadığının kontrol edilmesidir.
Örneğin;
koordinasyon sırasında tespit edilebilecek problemlerdir.
Ancak BIM koordinasyonunu yalnızca “çakışma bulmak” olarak düşünmek doğru değildir.
Gerçek koordinasyon;
çakışmanın tespit edilmesi, sorumlunun belirlenmesi, tasarım kararının verilmesi, problemin çözülmesi ve çözümün modele doğru biçimde aktarılmasını kapsayan bir süreçtir.
BIM literatüründe modelin farklı proje verileriyle ilişkilendirilmesini anlatmak için “BIM boyutları” ifadeleri kullanılır.
Yapının geometrik ve bilgi içeren dijital modelidir.
Mimari, statik ve MEP sistemlerinin modellenmesi ve koordinasyonu 3D BIM çalışmalarının temelini oluşturur.
4D BIM, BIM modelindeki elemanların proje iş programındaki zaman bilgileriyle ilişkilendirilmesidir.
Bu sayede yapım sırası görselleştirilebilir ve farklı yapım senaryoları değerlendirilebilir.
5D BIM, model ve metraj bilgilerinin maliyet süreçleriyle ilişkilendirilmesini ifade eder.
Modeldeki değişikliklerin miktarlara ve dolayısıyla maliyet hesaplarına etkisinin daha sistematik değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Sektörde 6D ve 7D ifadeleri de sıklıkla kullanılmaktadır. Bunlar sürdürülebilirlik, yapı performansı, varlık yönetimi ve tesis yönetimi gibi farklı kullanım alanlarıyla ilişkilendirilebilir.
Ancak önemli bir ayrıntı vardır:
6D ve 7D ifadelerinin anlamları sektörde her kaynakta aynı şekilde kullanılmaz.
Bu nedenle yalnızca “hangi BIM boyutunda çalışıldığına” odaklanmak yerine, projede hangi bilginin hangi amaçla üretileceğinin açık biçimde tanımlanması daha sağlıklıdır.
LOD, BIM projelerinde model elemanlarının hangi gelişim veya bilgi düzeyinde ele alınacağını tarif etmek amacıyla kullanılan önemli kavramlardan biridir.
LOD değerinin yükselmesi yalnızca modelin daha fazla geometrik detaya sahip olduğu anlamına gelmemelidir. Model elemanının güvenilirliği, kullanım amacı ve içerdiği bilgi de önemlidir.
Projenin aşamasına ve kullanılan standarda göre LOD yaklaşımı farklı şekilde tanımlanabilir.
Bu nedenle “LOD 300”, “LOD 350” veya “LOD 400” ifadeleri kullanılırken ilgili projenin BIM dokümanlarında bu seviyelerin ne ifade ettiği açıkça belirtilmelidir.
LOD 400 seviyesi genel olarak imalat veya montaj süreçlerini destekleyebilecek yüksek ayrıntı düzeyindeki model içeriğiyle ilişkilendirilir.
MaviPeri Mimarlık olarak Zaha Hadid Architects tarafından tasarlanan Mercury Tower'ın otelden konuta dönüşüm projesinde, birbirinden farklı 32 kat üzerinde LOD400 seviyesinde BIM yönetimi ve şantiye uygulama projeleri hizmeti sunduk.
Bu tür projelerde BIM'in değeri yalnızca model üretmekten değil; çok sayıda değişkenin, disiplinin ve uygulama detayının kontrollü biçimde koordine edilmesinden kaynaklanır.
BIM kullanılan büyük ve karmaşık projelerde “herkes BIM yapıyor” demek tek başına yeterli değildir.
Modelin;
başlangıçta tanımlanmalıdır.
Bu yaklaşım genellikle BIM Execution Plan (BEP) veya BIM uygulama/yürütme planı kapsamında ele alınır.
İyi hazırlanmış bir BEP, projedeki BIM süreçlerini ortak kurallara bağlar ve ekipler arasında “BIM'den ne bekliyoruz?” sorusunun cevabını netleştirir.
BIM projelerinde yalnızca model üretmek değil, bilginin nerede ve nasıl yönetileceği de önemlidir.
CDE (Common Data Environment – Ortak Veri Ortamı) proje bilgilerinin belirlenmiş süreçler ve yetkilendirmeler doğrultusunda paylaşılması ve yönetilmesi için kullanılan ortak bilgi ortamını ifade eder.
CDE yaklaşımı;
yardımcı olur.
ISO 19650 yaklaşımının merkezinde de yalnızca model üretmek değil, BIM kullanılarak üretilen bilginin organize edilmesi, değiştirilmesi, paylaşılması ve versiyonlarının yönetilmesi bulunur.
IFC (Industry Foundation Classes), farklı BIM yazılımları arasında yapı verilerinin açık ve yazılımdan bağımsız biçimde paylaşılabilmesi amacıyla geliştirilmiş uluslararası bir veri standardıdır.
IFC yalnızca geometri aktarmaz. Yapı elemanlarının kimliği, özellikleri ve birbirleriyle ilişkileri gibi bilgilerin de yapılandırılmış biçimde aktarılmasını destekler.
IFC bugün ISO 16739-1:2024 kapsamında tanımlanan açık uluslararası standarttır.
IFC'nin önemi özellikle farklı yazılım kullanan mimarlar, mühendisler, yükleniciler ve işletmecilerin aynı proje verileriyle çalışması gerektiğinde ortaya çıkar.
openBIM, yapı sektöründeki farklı yazılım ve paydaşlar arasında açık standartlar üzerinden veri alışverişini ve iş birliğini destekleyen yaklaşımdır.
Amaç, bir projenin tek bir yazılım üreticisinin ekosistemine bağımlı kalmadan farklı araç ve iş akışları arasında bilgi paylaşabilmesidir.
buildingSMART tarafından geliştirilen openBIM ekosisteminde IFC'nin yanında BCF ve IDS gibi standart ve hizmetler de bulunmaktadır.
BCF (BIM Collaboration Format), BIM modellerinin tamamını tekrar tekrar göndermek yerine model üzerindeki sorunların ve koordinasyon konularının proje ekipleri arasında paylaşılmasını sağlayan açık bir iletişim standardıdır.
Örneğin bir koordinasyon problemi;
gibi bilgilerle kayıt altına alınabilir.
Bu yaklaşım özellikle yoğun koordinasyon gerektiren büyük projelerde problem takibinin daha sistematik yürütülmesine yardımcı olur.
Hayır.
BIM ile dijital ikiz ilişkili fakat farklı kavramlardır.
BIM modeli; yapının tasarım, yapım ve işletme bilgilerini içerebilen yapılandırılmış dijital temsildir.
Dijital ikiz ise fiziksel varlık ile dijital temsil arasında işletme sırasında sensörler, IoT sistemleri veya diğer canlı veri kaynakları üzerinden daha dinamik bir ilişki kurulmasını içerebilir.
Dolayısıyla iyi hazırlanmış bir BIM modeli gelecekte dijital ikiz uygulamaları için önemli bir bilgi altyapısı oluşturabilir; ancak her BIM modeli dijital ikiz değildir.
Doğru BIM stratejisiyle yürütülen projelerde önemli kazanımlar elde edilebilir.
Mimari, statik ve MEP modellerinin birlikte değerlendirilmesi farklı disiplinler arasındaki uyuşmazlıkların daha erken görülmesini sağlar.
Bir sorunun bilgisayar ortamında çözülmesi, aynı problemin şantiyede fark edilmesine göre genellikle daha kontrollü çözüm üretme imkânı sağlar.
Plan, kesit, görünüş ve çizelgelerin ilişkili model verilerinden oluşturulması proje dokümantasyonundaki tutarlılığı destekleyebilir.
Doğru modellenmiş ve sınıflandırılmış yapı elemanlarından miktar bilgileri elde edilebilir.
Ancak modelden çıkan her miktarın otomatik olarak doğru kabul edilmemesi; modelleme kuralları ve veri kalitesinin kontrol edilmesi gerekir.
4D BIM ile yapı elemanları iş programına bağlanarak yapım sıraları ve şantiye senaryoları görselleştirilebilir.
Model tabanlı metrajların maliyet verileriyle ilişkilendirilmesi bütçe değerlendirmelerini ve değişikliklerin maliyet etkisinin izlenmesini destekleyebilir.
BIM yaklaşımı, tasarım ve yapım sırasında üretilen bilginin daha yapılandırılmış biçimde saklanmasını ve sonraki aşamalara aktarılmasını sağlayabilir.
BIM tek başına “ucuz proje” anlamına gelmez.
BIM'in uygulanması;
için başlangıçta ek kaynak gerektirebilir.
Asıl ekonomik değer; tasarım problemlerinin erken çözülmesi, tekrar işlerin azaltılması, disiplin koordinasyonunun geliştirilmesi ve daha kontrollü bilgi yönetimi sayesinde ortaya çıkabilir.
Dolayısıyla BIM'in amacı yalnızca maliyeti azaltmak değil, maliyeti etkileyen belirsizlikleri daha iyi yönetmektir.
BIM modellerindeki yapı elemanları doğru sınıflandırılmış ve modellenmişse miktar bilgileri elde edilerek maliyet çalışmalarında kullanılabilir.
Model verileri iş programı ve maliyet bilgileriyle birlikte ele alındığında belirli imalatların hangi dönemlerde gerçekleştirileceği ve bu imalatlarla ilişkili maliyetlerin ne zaman oluşabileceği analiz edilebilir.
Bu nedenle BIM, doğrudan finans yazılımının yerine geçmese de zaman–miktar–maliyet ilişkisini daha görünür hale getirerek proje nakit akışı analizlerine veri sağlayabilir.
BIM, sürdürülebilir tasarım için kullanılabilecek analizlere veri sağlayan önemli bir altyapıdır.
Projeye ve kullanılan yazılımlara bağlı olarak BIM modelleri;
gibi çalışmalarla ilişkilendirilebilir.
Ancak bir projenin BIM ile hazırlanmış olması otomatik olarak sürdürülebilir olduğu anlamına gelmez.
BIM sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için kullanılabilecek araçlardan biridir; sürdürülebilirlik ise doğru tasarım kararları ve performans hedefleri gerektirir.
BIM yalnızca yüksek katlı binalarda kullanılmaz.
Yapı Bilgi Modellemesi;
gibi farklı ölçek ve tipolojilerde kullanılabilir.
BIM kullanımının kapsamı projenin karmaşıklığına, işverenin bilgi gereksinimlerine ve proje hedeflerine göre belirlenmelidir.
Hastaneler, çok sayıda mimari ve teknik sistemin aynı yapı içerisinde koordinasyonunu gerektiren karmaşık yapılardır.
Mekanik tesisat, elektrik sistemleri, medikal altyapı, yangın sistemleri, taşıyıcı sistem ve mimari gereksinimlerin birlikte çözülmesi gerektiğinden BIM koordinasyonu bu projelerde önemli avantaj sağlayabilir.
MaviPeri Mimarlık'ın BIM kullanarak çalıştığı projeler arasında Kocaeli YGAP Hastanesi, İzmir YGAP Hastanesi ve Bilkent YGAP Hastanesi gibi sağlık yapıları da bulunmaktadır.
BIM tek bir yazılıma bağlı değildir.
Projelerde farklı ihtiyaçlar için farklı yazılım araçları kullanılabilir.
Yaygın örnekler arasında:
bulunur.
Bunun yanında model kontrolü, koordinasyon, maliyet, planlama, yapısal analiz, enerji analizi veya saha yönetimi için çok sayıda farklı yazılım BIM süreçlerinin parçası olabilir.
Bu nedenle:
“BIM = Revit” doğru değildir.
Revit bir BIM yazılımıdır; BIM ise yazılımdan daha geniş bir süreç ve bilgi yönetimi yaklaşımıdır.
Bu konu BIM hakkında en sık karıştırılan noktalardan biridir.
Revit bir yazılımdır. BIM ise çalışma yöntemidir.
Bir ekip Revit kullanmasına rağmen doğru standartlar, bilgi gereksinimleri, model koordinasyonu ve veri yönetimi oluşturulmamışsa BIM süreçlerinin bütün avantajlarından yararlanamayabilir.
Benzer şekilde BIM yalnızca Revit ile uygulanmak zorunda değildir. Farklı yazılımlar ve openBIM standartları aynı BIM ekosisteminin parçaları olabilir.
AutoCAD ağırlıklı olarak CAD tabanlı çizim ve dokümantasyon aracıdır. BIM ise geometrinin yanında yapı elemanlarına ait bilgilerin, ilişkilerin ve proje süreçlerinin yönetilmesini kapsayan daha geniş bir yaklaşımdır.
AutoCAD'deki bir çizgide o çizginin gerçekten bir duvar, kolon veya boru olduğunu sistemin bilmesi gerekmez.
BIM modelindeki nesneler ise yapı elemanı olarak tanımlanabilir ve kendi özelliklerini taşıyabilir.
Bu nedenle BIM ile CAD arasındaki temel fark yalnızca 2D–3D farkı değildir; bilgi yapısındaki farktır.
Teknik olarak CAD çizimleri BIM modelleme sürecinde referans olarak kullanılabilir.
Ancak 2D çizimi BIM yazılımına aktarmak, o projenin otomatik olarak BIM'e dönüşmesi anlamına gelmez.
Duvarların, döşemelerin, kapıların, tesisatların ve diğer elemanların BIM nesneleri olarak yeniden tanımlanması; gerekli parametrelerin eklenmesi ve disiplinler arası ilişkilerin kurulması gerekebilir.
Bu nedenle BIM'den gerçek anlamda yararlanmak isteniyorsa süreç mümkün olduğunca projenin erken aşamalarında BIM mantığıyla kurulmalıdır.
Hayır.
BIM'in MEP koordinasyonunda sağladığı faydalar çok görünür olduğu için bazen BIM'in yalnızca mekanik ve elektrik projeleri için önemli olduğu düşünülmektedir.
Oysa BIM;
mimari tasarım, taşıyıcı sistem, MEP, uygulama projesi, yapım planlaması, metraj, maliyet ve tesis yönetimi gibi çok farklı alanlarda kullanılabilir.
BIM'in en büyük avantajı zaten bu disiplinleri birbirinden bağımsız çalıştırmak yerine aynı bilgi yönetimi sürecinde koordine edebilmesidir.
BIM Manager / BIM Yöneticisi, organizasyonun veya projenin BIM süreçlerinin oluşturulması ve yönetilmesinde görev alır.
Kapsam projeye göre değişmekle birlikte;
gibi sorumluluklar üstlenebilir.
BIM koordinatörü çoğunlukla proje seviyesindeki günlük model koordinasyonuna daha yakın çalışır.
Disiplin modellerinin kontrol edilmesi, federasyon modelinin oluşturulması, clash kontrollerinin yapılması ve koordinasyon konularının ilgili ekiplere aktarılması görevleri arasında yer alabilir.
Organizasyonların rol tanımları farklılık gösterebildiği için BIM Manager, BIM Coordinator ve BIM Modeler görevlerinin proje başlangıcında açıkça tanımlanması önemlidir.
BIM danışmanlığı, bir işveren, mimarlık ofisi, mühendislik firması veya yüklenici için BIM stratejisinin oluşturulması ve mevcut BIM süreçlerinin geliştirilmesine yönelik profesyonel hizmettir.
BIM danışmanlığı kapsamında projeye göre;
geliştirilebilir.
Hayır.
Bir mimarlık ofisi projenin tasarım müellifi olmadan da BIM modelleme, koordinasyon veya BIM yönetimi kapsamında belirli görevler üstlenebilir.
MaviPeri Mimarlık'ın Mercury Tower projesindeki çalışması buna örnektir. Zaha Hadid Architects tarafından tasarlanan yapının otelden konuta dönüşüm sürecinde MaviPeri Mimarlık, BIM yönetimi ve şantiye uygulama projeleri kapsamında çalışmıştır.
Bu tür projelerde başarının temel koşullarından biri, farklı ekiplerin rollerinin net tanımlanması ve ortak BIM standartları altında koordineli çalışmasıdır.
MaviPeri Mimarlık için BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) yalnızca bir 3D modelleme yöntemi değil, tasarım ile uygulama arasındaki koordinasyonu güçlendiren bir proje üretim yaklaşımıdır.
Farklı ölçeklerdeki kamu, sağlık, eğitim, spor ve karma kullanımlı projelerde BIM tabanlı çalışma süreçleri kullanılmıştır.
Yapı Bilgi Modellemesi ile çalışılan projeler arasında:
bulunmaktadır.
Müellifi olmadığımız projelerde de ihtiyaç doğrultusunda BIM yönetimi ve uygulama projesi hizmetleri sunabiliyoruz.
BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) İle Tasarlanmış MALTA Gozo Spor Kompleksi
BIM'in özellikle karmaşık projelerdeki değerini anlamanın en iyi yollarından biri gerçek uygulama süreçlerine bakmaktır.
Zaha Hadid Architects tarafından tasarlanan Mercury Tower'ın kullanım dönüşümü kapsamında gerçekleştirilen çalışmada, birbirinden farklı 32 kat LOD400 seviyesinde ele alınmıştır.
Bu süreçte BIM yönetimi ve şantiye uygulama projeleri üzerinden farklı disiplinlerden gelen verilerin koordinasyonu gerçekleştirilerek tasarımın uygulanabilirliğinin geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Bu ölçek ve karmaşıklıktaki projeler BIM'in yalnızca görselleştirme değil, doğrudan uygulama ve koordinasyon aracı olduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır.
MaviPeri Mimarlık'ın BIM yaklaşımının görülebileceği projelerden biri de Malta Gozo Spor Kompleksi çalışmasıdır.
Bu tür projelerde yapı geometrisi ile teknik sistemlerin birlikte modellenmesi; mimari kararların mühendislik disiplinleriyle koordineli geliştirilmesini ve proje verisinin daha kontrollü yönetilmesini sağlar.
Türkiye'de Yapı Bilgi Modellemesi, özellikle büyük ölçekli yapı ve altyapı projelerinde giderek daha önemli bir dijital proje üretim yaklaşımı haline gelmektedir.
BIM'in gerçek anlamda yaygınlaşması yalnızca daha fazla BIM yazılımı kullanılmasına bağlı değildir.
Sektörün;
konularında gelişmesi gerekir.
BIM'in olgunlaşması, geleneksel “çizim teslimi” yaklaşımından yönetilebilir yapı verisi teslimi yaklaşımına geçiş anlamına gelir.
MaviPeri Mimarlık Ankara merkezli olarak farklı yapı tiplerinde BIM ve Yapı Bilgi Modellemesi deneyimine sahiptir.
Ancak BIM hizmetleri fiziksel olarak aynı şehirde bulunmayı zorunlu kılan bir süreç değildir. Dijital model tabanlı çalışma ve ortak veri ortamları sayesinde farklı şehir ve ülkelerdeki mimarlık, mühendislik, yüklenici ve danışman ekipleriyle koordineli biçimde çalışılabilir.
Bu nedenle BIM yaklaşımı hem Ankara'daki projelerde hem de ulusal ve uluslararası ölçekte proje üretiminde kullanılabilir.
Yapı sektöründeki dijital dönüşüm, BIM'in kapsamını giderek genişletmektedir.
Önümüzdeki dönemde BIM'in;
ile daha güçlü entegrasyonlar kurması beklenmektedir.
Ancak gelecekte BIM'in temel değeri yalnızca daha gelişmiş yazılımlardan gelmeyecektir.
Asıl dönüşüm, yapı sektörünün proje bilgisini nasıl ürettiği, doğruladığı, paylaştığı ve kullandığı konusunda gerçekleşecektir.
BIM'in İngilizce açılımı Building Information Modeling'dir. Türkçede yaygın olarak Yapı Bilgi Modellemesi olarak kullanılmaktadır.
Yapı Bilgi Modellemesi; bir yapının geometrik ve teknik bilgilerinin dijital modeller üzerinden oluşturulmasını, paylaşılmasını ve proje yaşam döngüsü boyunca yönetilmesini sağlayan çalışma yaklaşımıdır.
BIM; mimari ve mühendislik projelerinin koordinasyonu, çakışma tespiti, proje dokümantasyonu, metraj, zaman ve maliyet çalışmaları ile yapı bilgilerinin yönetilmesini destekler.
Hayır. BIM bir yazılım değildir. Revit, Archicad, Tekla ve Navisworks gibi araçlar BIM süreçlerinde kullanılabilir; BIM ise bu araçlardan daha geniş kapsamlı bir bilgi ve süreç yönetimi yaklaşımıdır.
Revit, BIM süreçlerinde kullanılan yazılımlardan biridir. Ancak BIM ile Revit aynı kavram değildir.
AutoCAD ağırlıklı olarak CAD tabanlı çizim üretiminde kullanılırken BIM, yapı elemanlarının geometriyle birlikte bilgi ve ilişkiler içeren dijital nesneler olarak yönetilmesine imkân verir.
Hayır. 3D model BIM'in önemli bir parçasıdır ancak BIM aynı zamanda bilgi yönetimi, disiplin koordinasyonu, dokümantasyon, zaman, maliyet ve yaşam döngüsü süreçlerini de kapsayabilir.
Clash detection, farklı disiplinlerin modellerindeki yapı elemanlarının birbirleriyle oluşturduğu geometrik veya tanımlı kural uyuşmazlıklarının dijital ortamda tespit edilmesidir.
4D BIM, BIM modelindeki yapı elemanlarının proje iş programı ve zaman bilgileriyle ilişkilendirilmesidir.
5D BIM, model tabanlı miktar ve proje bilgilerinin maliyet süreçleriyle ilişkilendirilmesini ifade eder.
LOD, BIM modelindeki elemanların belirli bir proje aşamasında hangi gelişim ve güvenilirlik seviyesinde bulunması gerektiğinin tanımlanmasına yönelik yaklaşımdır. Kullanılan LOD tanımının proje dokümanlarında açıkça belirtilmesi önemlidir.
Her BIM modeli dijital ikiz değildir. BIM modeli dijital ikiz sisteminin veri kaynaklarından biri olabilir; dijital ikiz çoğunlukla fiziksel yapı ile dijital temsil arasında işletme verileri üzerinden daha dinamik bir ilişki kurar.
IFC, farklı BIM yazılımlarının yapı verilerini açık ve yazılımdan bağımsız bir formatta paylaşabilmesine yönelik uluslararası veri standardıdır.
openBIM, farklı yazılım ve proje paydaşlarının açık standartlar kullanarak birlikte çalışabilmesini amaçlayan bilgi paylaşımı yaklaşımıdır.
BIM Execution Plan veya BEP; BIM sürecinin nasıl yürütüleceğini, ekiplerin sorumluluklarını, modelleme kurallarını, bilgi paylaşım yöntemlerini ve koordinasyon prosedürlerini tanımlayan proje dokümanıdır.
BIM'in kapsamı projenin ölçeğine, karmaşıklığına ve işveren beklentilerine göre belirlenmelidir. Her projede aynı düzeyde BIM uygulaması gerekli değildir. Önemli olan teknolojiyi kullanmak değil, projenin ihtiyaçlarına uygun BIM kullanım amaçlarını belirlemektir.
BIM'in kendisi otomatik bir maliyet düşürme sistemi değildir. Ancak koordinasyon sorunlarının daha erken tespit edilmesi, yeniden yapım risklerinin azaltılması ve metraj ile planlama süreçlerinin daha sistematik yürütülmesi maliyet kontrolüne katkıda bulunabilir.
BIM'den en yüksek verimi almak için bilgi gereksinimleri ve BIM stratejisinin mümkün olduğunca projenin başlangıcında belirlenmesi tercih edilir. Sonradan CAD projelerini BIM'e dönüştürmek mümkündür ancak bu yaklaşım BIM'in tüm avantajlarından yararlanmayı zorlaştırabilir.
Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) hakkında bilinmesi gereken en önemli nokta, BIM'in yalnızca 3D bina çizmek anlamına gelmediğidir.
BIM;
tasarım + veri + koordinasyon + süreç + iş birliği + bilgi yönetiminin
bir arada ele alınmasıdır.
Doğru uygulandığında mimar, mühendis, yüklenici, işveren ve işletme ekiplerinin aynı yapı hakkında daha tutarlı bilgiyle çalışmasına olanak tanır.
Bu nedenle BIM'in başarısı kullanılan yazılımın isminden çok; doğru BIM hedeflerinin belirlenmesine, model standartlarının oluşturulmasına, disiplinler arası koordinasyona ve proje bilgisinin kontrollü şekilde yönetilmesine bağlıdır.
Yapı sektörünün dijitalleşmesi ilerledikçe BIM Yapı Bilgi Modellemesi, yalnızca proje çizme yöntemlerinden biri değil, yapı bilgisinin üretildiği ve yönetildiği temel çalışma yaklaşımlarından biri olmaya devam edecektir.
Maviperi Mimarlık